Vertrouwen

Thema: crisis en vertrouwen Bijbellezingen: Ezechiël 18, 1-4 en 25-32 Mattheüs 21, 23-32 Preek Inleiding: vertrouwen en de financiele crisis Een paar jaar geleden riep een Amerikaanse econoom: ‘als Amerika niest, dan is de rest van de wereld verkouden. Maar nu heeft Amerika bronchitis en de rest van de wereld zal het merken’. Ik heb het daar toen al eens in een preek over gehad. Misschien herinnert u zich dat nog. Nou de rest van de wereld is aan het merken dat Amerika bronchitis heeft. De econoom legde uit dat die bronchitis eruit bestond dat de Amerikaanse economie op lucht was gebouwd. Er werd namelijk veel meer geleend werd dan men daadwerkelijk kon aflossen, en zodoende bouwde men op drijfzand in plaats van op een stevige ondergrond. Dat is inmiddels in de crisis op de Amerikaanse huizenmarkt duidelijk geworden en daarmee zijn we terecht gekomen in een wereldwijde financiële crisis die al heel wat banken de kop heeft gekost en heel veel bedrijven drastisch in waarde heeft doen verminderen. Het vertrouwen in een rooskleurige financiële toekomst is steeds meer aan het verdwijnen, consumenten houden hun geld op zak of verkopen hun aandelen en zetten hun geld vast in spaardeposito’s met vaste looptijd en dito rente. Heb vertrouwen roepen we dan in de kerk! Waarin? is de eerste vraag die dan bij je opkomt. In God? Ja maar het geloof heeft toch ook te maken met de concrete dagelijkse realiteit en juist daar is vertrouwen van levensbelang maar wereldwijd dramatisch aan het verminderen. Dat tij kun je in je eentje niet keren en je zult het merken in je portemonnee. Dan maar wat minder waarde hechten aan het materiële of tegen de klippen op geloven dat het allemaal wel goed komt, terwijl je eigenlijk wel beter weet? Kortom, hoe ga je als gelovige met vertrouwen om met de groeiende onzekerheid? Dat is een vraag die mij steeds meer bezig houdt. En ik wil eens kijken of de Bijbel ons bij die vraag wat verder kan helpen. De Bijbel Eerst Ezechiël. De profeet die leefde tegen het einde van de Babylonische ballingschap. Er zaten allerlei veranderingen in de lucht. De wereldheerschappij ging over van de Babyloniërs naar de Perzen en het volk Israël stond op het punt terug te keren naar het beloofde land om Jeruzalem en de tempel opnieuw op te bouwen. Onzekerheid alom. Hoe zouden de nieuwe heersers zijn, zal het lukken om dit keer wel naar de wil van de Eeuwige te leven in het beloofde land. Want één ding hadden ze daar in Babel wel ontdekt. Ze konden zich nergens op laten voorstaan. Om volk van God te zijn heeft weinig zin, als je niet leeft naar zijn wil en niet op Zijn eeuwige goedheid vertrouwt. Een tempel te hebben, een rijke geloofstraditie, een Heilige Schrift, het geeft allemaal geen enkele garantie om niet opnieuw in de ellende terecht te komen. Vooral als alle zekerheden je ontvallen, familie, land, zelfs geloof dan komt het erop aan, dan blijft overeind wat liefde heeft gebouwd. En dat was in Babel toch duidelijk het Jahwehgeloof gebleken. Niet wat wij mensen als zekerheden hebben gebouwd blijft recht overeind, welnee, dat gaat allemaal teloor. Wat recht overeind is gebleven is de liefde van God voor mensen en de Schrift waarin die liefde was beschreven. Ezechiël is heel duidelijk: waar het vanaf nu op aan komt is het besef dat ieder mens voor God waardevol en uniek is, dat Hij van een ieder van ons persoonlijk houdt en dat wij dan ook allemaal een persoonlijke relatie met die God krijgen en onderhouden. Daar ligt je zekerheid, oh mens, en nergens anders. Psychologisch mag het een waarheid als een koe zijn, dat dingen in de generaties doorwerken, maar voor God ben jij als individu belangrijk. Wees dankbaar voor alle hulpbronnen die je vanuit je voorouders hebt meegekregen, maar ga er niet prat op. Het is niet jouw verdienste. En ook omgekeerd geldt dat er voor God geen enkele reden is dat jij zou boeten voor wat er in je voorgeslacht verkeerd is gegaan. Dat was niet jouw schuld. God wil jou – en mij – bijstaan, helpen om van jouw leven iets goeds te maken, om geluk en warmte te delen met al die bijzondere mensen die jij tegenkomt en met wie jij je leven deelt. Jezus denkt er net zo over: laat je ja ja zijn en je nee nee, laat woord en daad één zijn, zeg niet het één en doe het ander, wees een mens uit één stuk. Je kunt nog beter zeggen dat je geen zin hebt om een ander te helpen en je later bedenken om het alsnog te gaan doen, dan iets beloven dat je niet nakomt. Sta op een verantwoordelijke manier in het leven, bereid om verantwoording af te leggen, een antwoord te geven aan de hemelse Vader dat overeenkomt met je daden. Dat je in je omgang met mensen ook echt aan en vanuit de ander denkt en niet alleen maar aan de centen. Dat je in je werk niet alleen maar geld wilt verdienen maar ook echt waarde toevoegen waar de ander wat aan heeft. Bouw je eigen leven niet op lucht of op drijfzand, maar vertrouw erop dat de Allerhoogste je met Zijn liefde in alles zal bijstaan wat jij met liefde doet. Want daar alleen ligt je zekerheid en nergens anders. Een paar voordelen van een financiele crisis Na een crisissituatie volgt er altijd iets nieuws. Eén van de grote voordelen van de huidige financiële crisis vind ik dat we weer met z’n allen met beide benen op de grond komen te staan. Al die lucht, al dat plastic, dat nepgedoe, de dikdoenerij gaat verdwijnen, moet verdwijnen. Er is gewoon geen geld meer voor. Geen megasalarissen voor managers die niets presteren. Je zult waarde moeten leveren waar de ander wat aan heeft. Dan kom je in een samenleving terecht die alleen nog maar geld over heeft voor dingen die echt zijn. Moet je nagaan wat je dan aan middelen overhoudt, die anders aan lucht, nep en plastic zouden zijn uitgegeven. En je wilt niet weten wat je daar niet allemaal voor goeds mee kunt doen. Een ander voordeel zou ook kunnen zijn dat we met z’n allen minder met geld gaan zwaaien en veel meer waarde gaan uitwisselen. Jij helpt mij hier mee, ik help jou daar mee. Jij doet waar jij goed in bent, ik doe waar ik goed in ben en samen worden we daar een stuk beter van. Niet alleen verdwijnt de nep dan, maar samen creëer je ook nog eens veel meer waarde dan als je in je eentje blijft ploeteren. En je krijgt de mogelijkheid om vertrouwen te scheppen. Jij doet namelijk wat je hebt beloofd, de ander wordt daar beter van en hij of zij zal dat dus ook gaan doen. Vertrouwen is iets dat tussen mensen moet worden opgebouwd en dat kan alleen maar op deze manier. Op kleine schaal, maar ik kan me voorstellen, dat – als dit doorzet – het ook op grotere schaal mogelijk is. Als we wereldwijd doorkrijgen dat een groot deel van onze wereldeconomie op pure nep gebouwd is, en we de nep gaan vervangen door authenticiteit, echtheid, dan zouden we wel eens heel andere machtsverhoudingen kunnen gaan krijgen op ons planeetje dat aarde heet. Alleen diegenen die werkelijk iets bijdragen en wel met liefde, alleen zij krijgen macht. Maar zij zullen het geen macht noemen en die macht ook niet misbruiken. Zij zullen het gezag dat ze hebben ontwikkeld door goed te doen en dat ook uitstralen in dienst stellen van de allerminsten, de weduwe, de wees en de vreemdeling. Realistisch idealisme Je kunt dit irreëel idealisme noemen, proberen je aandelen veilig te stellen en maar hopen dat na ons de zondvloed zal komen. Ik noem dat de kop in het zand steken. En zo irreëel is het trouwens niet. Op het internet werkt het al zo. Een vriend van mij hield deze week een verhaal voor ondernemers over slagkracht vergroten door slim gebruik te maken van het internet. Eigenlijk geldt daar maar één principe en wel volledige transparantie, inzichtelijkheid over je ware bedoelingen en je individuele oprechtheid. Jij presenteert jezelf op het internet en de ander bepaalt of je je beloftes waar maakt of niet en schrijft daar over. Je valt direct door de mand als je minder levert dan je belooft en weg ben je van het internet, zomaar uit de markt geprezen. Geef je daarentegen wat je waard bent en meer, dan mag je blijven. Weg nep. Leve de echtheid. Echte concrete materiële én spirituele meerwaarde die groeit op basis van wederzijds vertrouwen. Dat is de samenleving waar we met z’n allen naar toe groeien. Is dat niet fantastisch! Voor mij komt dat in de buurt van een samenleving – maar dan wereldwijd – zoals God die had bedoeld, waarvoor Jezus is gestorven en opgestaan en waarop de Heilige Geest Zijn liefde uitstort. Amen. Voorbeden Lieve God, Dank U wel voor Uw woord, waarin Uw liefdevolle wil zo krachtig en helder wordt beschreven. Er zit ons alleen zoveel in de weg om een wereld te scheppen, waarin die wil ook een werkzame kracht wordt. Hoeveel crisissen hebben we als mensheid al niet gehad om ons in die richting te leiden. Lieve God, we vragen U keer ook de huidige crisis waarin de wereld haar vertrouwen aan het verliezen is ten goede, zodat we nog dichter komen bij een schepping zoals U die had bedoeld, waaruit het kwaad steeds meer verdwijnt en waarop Uw liefde wordt uitgestort, een aarde waarop het goed toeven is voor iedereen. Wees ook met een ieder van ons die verdwaald dreigt te raken in de warboel van onze tijd. Maak ons ervan bewust dat onze individuele, persoonlijke zekerheid te vinden is in de liefde, in Uw liefde die mensen oprecht maakt en tot mooie dingen in staat stelt. Laat het vertrouwen tussen mensen groeien, zodat ze vrede gaan verspreiden en goed doen voor de weduwe, de wees en de vreemdeling. Maak van een ieder van ons door het geloof in Uw eeuwige liefde en trouw zo’n mens. Laat zo ons Christelijk geloof in Vader, Zoon en Heilige Geest een kracht worden die het leven goed maakt voor iedereen. Wees daarom met ons als wij stil worden voor U. Geef vrede Heer in ons onrustig hart. Stil gebed Onze Vader