|
Thema: over verblindend wit licht en de kleuren van de regenboog
Bijbellezing:
Marcus 9: 2-13
Preek
Het prisma
Ken je de werking van het prisma? Misschien vroeger op school wel eens zo’n driehoekige vorm gezien van doorzichtig materiaal waar ze met natuurkunde dan zo’n proefje mee deden? Een straal wit licht gaat erin en dan komt er een bundel licht uit met alle kleuren van de regenboog. De proef laat zien hoe het licht gebroken wordt. Wit licht valt uiteen in de zeven zichtbare kleuren van de regenboog rood, oranje, geel, groen, blauw, indigo en violet. Daar om heen nog de onzichtbare kleuren infrarood en ultraviolet, maar die kun je met een prisma dus niet zichtbaar maken. Nu kun je natuurlijk ook terug redeneren. Als we alle kleuren van de regenboog samenvoegen plus de onzichtbare kleuren infrarood en ultraviolet, dat dus wat zich aan het oog onttrekt en je als mysterie kunt ervaren, wat krijg je dan? Juist de oorspronkelijke straal verblindend wit licht.
Jezus in stralende gedaante van verblindend wit licht
Pas dat nu eens toe op het tafereel daar boven op die berg. Jezus komt vanuit de gebroken werkelijkheid samen met drie geliefde leerlingen aan op de top van de berg, krijgt bezoek van Mozes en Elia en ineens verandert Jezus van gedaante, zijn kleren gingen helder wit glanzen, zo wit als geen enkele wolwasser op aarde het voor elkaar zou kunnen krijgen, zo meldt onze vertaling heel treffend. Je eerste reactie bij zo’n verhaal is al gauw, oh jé een wonder, hier gaat het om iets dat ver boven onze normale werkelijkheid verheven is. De leerlingen weten dan ook niet hoe ze er mee om moeten gaan. Het is wel heel mooi, en ze willen het vasthouden. Maar dan klinkt de stem van God: ‘dit is mijn geliefde zoon, luister naar hem. Dat maakt het allemaal nog wonderlijker. Wie heeft ooit de stem van God op die manier, duidelijk hoorbaar voor iedereen op die berg, gehoord? En dan is alles ineens weer ‘normaal’. Weg verblindend licht, weg Mozes en Elia, Jezus daalt met zijn discipelen weer af naar en is deel van de kleurrijke maar gebroken werkelijkheid, waarin wij leven. Dat intermezzo daar op die berg is van zo’n andere aard en werkelijkheid dat het niets met de onze te maken heeft.
Hemel en aarde onlosmakelijk met elkaar verbonden
Ik denk dat de prismaproef ons anders leert en wel dat beide sferen – de hemelse werkelijkheid met de verblindend witte gedaanten en de aardse gebroken maar kleurrijke werkelijkheid waarin wij leven – niet los van elkaar gedacht kunnen worden. Daarvoor moet je even terug redeneren. Voeg alle kleuren van de regenboog samen, voeg daar nog het mysterie van de twee onzichtbare kleuren aan toe en het resultaat is verblindend wit licht. En juiste vanwege dat mysterie kun je die hemelse werkelijkheid van het verblindend witte licht niet vasthouden, organiseren, of in systemen vangen. Wat de prismaproef ons ook leert is dat de kleuren ontstaan vanuit het witte licht en niet andersom. Aan de wortel van onze gebroken maar kleurrijke werkelijkheid ligt een bron, een oorsprong van verblindend wit licht, die zegt dit is mijn geliefde zoon, luister naar hem. En zoals het verblindend witte licht onlosmakelijk verbonden is met de zichtbare en onzichtbare kleuren van de regenboog – het universele symbool van de hoop – zo is de Allerhoogste onlosmakelijk verbonden met de gebroken werkelijkheid waarin wij leven. Voor een deel op een begrijpelijke manier, maar voor een deel ook op een mysterieuze liefdevolle manier die ons verstand te boven gaat, die wij niet onder controle hebben en waaraan we ons in vertrouwen zullen moeten overgeven.
Het kruis als prisma
De leerlingen mogen nog niemand iets vertellen van wat daarboven gebeurd is. De Heer moet eerst veracht, geslagen, gekruisigd en gedood worden en ook weer opgewekt worden uit de dood voordat iets van dit mysterie zal worden begrepen. Wat is de tegenpool van het verblindend witte licht? De bittere gitzwarte dood. Zwart wordt over het algemeen niet als kleur gezien en is ook niet in het spectrum van de regenboog aanwezig, alleen in de ontkenning. Ontkenning van het leven zoals de Eeuwige dat had bedoeld, alle tegenkrachten die het gebroken en kleurrijke bestaan willen vernietigen, de hoop willen doven, ontkenning van het verblindend witte licht en alle kleuren die daaruit voort vloeien. Maar goed lijden en dood horen ook bij het leven en zijn niet te ontkennen. En door Jezus wordt die niet te ontkennen werkelijkheid van de dood en lijden ook in het plan van God betrokken.
Als de Allerhoogste eenmaal de zwarte dood zal hebben ontkracht dan is ook de ontkenning van het verblindend witte licht verdwenen en hebben de kleuren weer vrij spel. Wit en zwart mogen dan een plek hebben in ons gebroken bestaan, ze zijn alleen wel van een hogere orde en de strijd tussen beide moet dan ook op een hoger niveau worden uitgevochten. En dat gebeurde ook. Goede Vrijdag kreeg inderdaad een vervolg op de Paasmorgen en daarom mag iedereen zich koesteren in de liefde van de Allerhoogste die bron, oorsprong, zin en doel van alles is. Je kunt het kruis misschien wel als een prisma zien. Gods zoon laat zich breken om weer kleur te brengen in het leven. En met dat verblindend witte licht dat Jezus de wereld inbrengt gaan wij ja zeggen tegen het leven en de wereld samen een beetje mooier kleuren.
Hoop voor de gebroken, kleurrijke werkelijkheid, waarin wij leven
De strijd tussen licht en donker, goed en kwaad, haat en liefde wordt dus op het hoogste niveau uitgevochten en alles wijst erop dat het licht aan de winnende hand is. Niet alleen werd Jezus weer opgewekt uit de dood, ook de graankorrel moet eerst sterven voordat hij veel vrucht voortbrengt. Dood waar is uw prikkel roept Paulus uit. Die prikkel is verdwenen. In plaats van het leven te ontkennen, brengt zij juist nieuw leven voort. Als de Eeuwige met Zijn liefdevolle Geest aan het werk is, dan valt het leven niet langer te ontkennen, gaan we inzien dat er leven is voor en na de dood, zijn we geborgen in leven en sterven. En dat heeft consequenties voor ons dagelijkse leven hier en nu. Immers zoals het verblindend witte licht onlosmakelijk verbonden is met de zichtbare en onzichtbare kleuren van de regenboog, zo is de Allerhoogste onlosmakelijk verbonden met de gebroken maar juist daardoor zo kleurrijke werkelijkheid waarin wij leven.
Daarom is de jaarlijks terugkerende veertigdagentijd, de tijd van inkeer, van zelfonderzoek ook zo gezond. Een heel natuurlijke reactie op problemen, crisissen, bewustwording van eigen falen en fouten is om ze te verdringen en te ontkennen. Daarmee haal al je een stukje dood je eigen leven binnen. Ontkenning heeft geen zin. Je zelf – en ik bedoel niet alleen de goede maar ook de duistere kanten – liefdevol omarmen wel. Niemand is volmaakt en als je het licht van de Heer binnenlaat dan moet de duisternis, zelfs die in de meest verborgen hoekjes van je ziel al een beetje verdwijnen. Fouten, verdrongen trauma’s, psychische nood krijgen woorden en worden neergelegd voor Gods troon, die ze met een eeuwige liefde voor jou uit je verwijdert. Het is heerlijk om te ervaren hoe op die manier de duisternis in je ziel plaats gaat maken voor liefde. Liefde voor jezelf, voor de ander, voor de eeuwige bron van verblindend wit licht die alle kleuren van de regenboog en nog veel meer laat sprankelen in een wondermooi bestaan.
Breng kleur in je leven
Het is heel bijzonder om de Heer te zien in een gestalte van ongebroken verblindend wit licht. Maar we gaan pas kleuren zien als we er niet in blijven maar met het besef van dat licht als de blijvende bron van de hoop de gebroken werkelijkheid weer ingaan. Met Jezus weer van de berg afdalen. Het is heel akelig als je door eigen fouten, falen, zonde, schuld of de ellende in de wereld de toekomst alleen nog maar als een somber en zwart gat ziet. Keer in jezelf, zie het onder ogen en laat de Heer de duisternis uit je ziel verdrijven. Het eerste wat je dan gaat zien is weer wat kleur in je leven en misschien ook nog wel een glimpje van dat stralende licht. En als we die ervaringen ook nog met de ander delen die het betreft, kleuren gunnen aan iedereen die ons pad kruist, dan worden we een warme gemeenschap waar het goed toeven is. Dat zijn we al, maar het kan steeds beter.
De beste strategie in elke crisis is kortom volgens mij: niet kiezen voor het zwart van de ontkenning maar door het ongebroken licht van de Eeuwige je gebroken bestaan laten inkleuren. Kijk maar eens wat er dan gebeurt. Wonderlijk en waar.
Voorbeden
Lieve God,
Dank U wel dat we af en toe een glimp van U, van dat stralende ongebroken witte licht mogen opvangen; dat we mogen we mogen weten dat alle kleuren van de regenboog uit dat licht voortkomen; dat alles wat was, is en zal zijn U als oorsprong, zin en bestemming heeft en dat ook wij daar een klein deeltje van mogen uitmaken. Dank Heer dat U alle duisternis verdrijft, dat ontkenning bij U geen bestaansrecht heeft en dat we in en door Uw liefde een kleurrijk leven mogen leven. God help ons om daarmee tot zegen te zijn van velen die vertwijfeld rondlopen en niet meer weten waar ze het zoeken moeten. Gebruik ons om weer kleur in hun leven te brengen, omdat we een warme gemeenschap willen zijn op een liefdevolle basis, waarin iedereen welkom is.
God wees daarom ook met een ieder voor wie het leven moeilijk is, voor wie inkeer haast onmogelijk is, omdat de angst voor wat daardoor naar boven komt te groot is. Geef moed en vertrouwen aan een ieder die dat nodig heeft. Dat oervertrouwen dat aan het leven een stevige basis geeft, met U verbindt en gemeenschap goed maakt. En wees met ons als wij stil worden voor U. Doe met een ieder van ons persoonlijk naar Uw wil. Verwarm ons hart en spreek Heer, want Uw gemeente hoort.
Stil gebed
Onze Vader
Ik zou het leuk vinden als je op de gedachten in deze preek of in andere preken wilt reageren. Op de vaste pagina’s ‘Preken’ vind je overzichten van alle op dit weblog gepubliceerde preken, die je vervolgens elk afzonderlijk kunt aanklikken. |
