|
Thema: over liefdevolle energie die in de materie stroomt
Bijbellezingen:
Leviticus 19,1-18
Marcus 12, 28-34
Preek
Het grote liefdegebod
De samenvatting van de wet zoals we die hier heel vaak lezen aan het begin van de kerkdienst komt niet zomaar uit de lucht vallen. In feite combineert Jezus in zijn uitspraak ‘ heb God lief boven alles en de naaste als je zelf’ twee Schriftplaatsen. De eerste is Deuteronomium 6 waar het gaat over God en de tweede is Leviticus 19 waar het gaat over de naaste.
Liefde, het kan zo gemakkelijk een cliché worden, een ding van het hoofd in plaats van het hart. Maar liefde gaat niet alleen over het hoofd, het gaat over je hele wezen: je lichaam, je gevoelens, je wilskracht, je hart, je taal, je intuïtie, je kennis. En als zo de liefde door je hele wezen gaat stromen, dan ervaar je vrede die alle verstand te boven gaat. Vrede met God, die meer is dan wij ons voor kunnen stellen, vrede met de aarde die om onze liefdevolle zorg zit te springen, vrede met jezelf want je mag er zijn zoals je bent, vrede met de ander die net zo waardevol is als jij bent. Liefde, er zijn vele invullingen voor, maar één ding hebben al die verschillende vormen van liefde gemeen: de liefde moet stromen anders is het geen liefde.
De liefde stroomt, van de hemel naar de aarde en omgekeerd, van jezelf naar je naaste en terug, van je hart naar je hoofd en van je hoofd naar je hart. Als de liefde zich vooral als een idee vast zet in je hoofd dan stopt de stroom. Dan ga je denken hoeveel van de liefde die ik geef krijg ik ook daadwerkelijk terug? Op het moment dat je je dat afvraagt, dan ben je al veel minder bereid om te geven en krijg je ook veel minder terug. Zo gaan we er meestal in het leven mee om, daarop is ons maatschappelijk leven, de economie gebaseerd. De liefde waar Jezus het over heeft is onvoorwaardelijk. En dan kom je in enorm spanningsveld terecht, waarover veel wordt nagedacht, geschreven en gefilmd tegenwoordig.
Spirit in Finance
Een kennis van mij, Ivo Valkenburg heeft een boek geschreven met de titel Spirit in Finance, laat je licht schijnen in de wereld van geld en materie. Ik heb het boek op de leestafel gelegd, zodat je het straks even kunt bekijken. Ivo zit in de wereld van de financiële dienstverlening en heeft dus dagelijks met geld, veel geld te maken. Hij is kritisch over de manier waarop wij met geld omgaan en opent geheel nieuwe perspectieven voor een meer liefdevolle omgang met het slijk der aarde.
Een eerste punt dat hij maakt is dat geld zelf in wezen neutraal is. Het is onze manier van omgaan met geld dat het tot het slijk der aarde maakt en tot gebakken lucht. Onze bankbiljetten zijn in oorsprong schuldbekentenissen van een bank aan mensen die een bepaalde waarde aan goud aan die bank in bewaring hebben gegeven. Elk bankbiljet werd dus gedekt door een reële waarde in goud. Maar die papiertjes gingen een eigen leven leiden en al snel werden ze niet allemaal meer gedekt door dezelfde waarde aan goud die ze vertegenwoordigden. Op een gegeven moment werd nog maar 10% van de uitgegeven bankbiljetten gedekt. Als dan het vertrouwen in de economie afneemt en iedereen wil z’n reële waarde aan goud opvragen bij die bank, dan kan maar 10% worden uitgekeerd en heeft de rest een probleem. De crisis is een feit. Zo hollen we van crisis naar crisis die steeds weer volgens een zelfde patroon vertoont. Tegenwoordig is de dekking nog maar 1% en zitten we nog dieper in de misère. Een belangrijke oorzaak van die verdere daling van de dekking komt omdat we geld uitlenen voor rente, geld maken met geld. Bankbiljetten worden bijgedrukt zonder dat er reële waarde tegenoverstaat: de dekking daalt. En de uitgeleende biljetten komen met extra biljetten voor de rente bij de eigenaren ervan terug, de rijken worden steeds rijker en de armen steeds armer. Maar wat bezitten we nu eigenlijk, stukjes papier die nergens meer door worden gedekt: gebakken lucht dus, ofwel kredietcrisis.
Het roer moet om. In ons crisis patroon is alles gericht op geld, dat mensen tot slaven maakt, terwijl geld volgens Ivo juist mensen in staat moet stellen om zichzelf te zijn, mooie dingen te maken, waardevol te zijn voor de ander, voor de aarde, voor God. En, voeg ik daar dan maar even aan toe: als je het liefdegebod in praktijk brengt, dan wordt geld weer neutraal en helpt mensen om liefdevol in vrede met elkaar te leven. Ivo gaat bij een vijftal internationaal vooraanstaande denkers in de wereld van geld en ondernemerschap te rade en het blijkt dat er echt anders wordt gedacht tegenwoordig over geld, materie en economie. Wat glashelder wordt, is dat we niet het geld maar de mens weer centraal moeten stellen, want het is de mens die waardevol is, echte waarde creëert, door de Geest – de Spirit – wordt aangezet tot een goed leven. Geloven mag weer, liefde is waar het op aankomt. Als de spirit, de liefde, in de finance gaat stromen, dan ga je geen woekerrentes meer vragen, maar gaan mensen elkaar helpen en groeit de eigenwaarde, de liefde voor God, de zorg voor de schepping, het welzijn van de naaste. En iedereen krijgt wat hij of zij nodig heeft en ervaart een overvloed zoals God die aan Zijn volk beloofde in het land vloeiende van melk en honing. Dat een belangrijk financieel deskundige als Ivo zo’n boek schrijft, ervaar ik echt als hoopvol in deze donkere tijden van crisis, angst en onzekerheid.
Pay it forward
Een ander voorbeeld dat in het verlengde hiervan ligt komt uit de wereld van het onderwijs, en wel de Amerikaanse film Pay it forward, (Vooruit betalen). Een leraar levensbeschouwing geeft zijn brugklassers de opdracht om eens echt in contact te komen met de maatschappij waarin ze leven. Hoe ze dat doen moeten ze zelf bedenken. Het jongetje dat de hoofdrol speelt – Trevor – schiet een dakloze aan en er ontstaat een soort vriendschap. Zijn moeder in alle staten, want die moet niets van daklozen hebben en zeker niet in haar eigen huis. Zij op hoge poten naar de leraar, maar die stuurt moeder weer terug naar haar zoontje. Want Trevor heeft toch wel een mooi idee over een betere wereld. Dat idee komt er in principe op neer, dat als je nou eens iets goeds doet voor drie mensen zonder dat je er zelf iets voor terug wilt hebben en die drie mensen doen hetzelfde ook weer voor drie andere mensen, enzovoort en zo verder, dan krijg je een soort sneeuwbaleffect, dat vanzelf leidt naar een betere wereld. De dakloze vriend van Trevor had het begrepen, want hij repareerde gratis voor niks de auto van Trevors moeder, die in eerste instantie dacht dat hij de auto aan het stelen was. Ze komen aan de praat en dan wordt moeder duidelijk wat voor een bijzondere zoon ze heeft. Probeer je iets terug te doen voor Trevor omdat hij aardig voor je was? Nee, nee zegt de dakloze: ik mag hem niet terugbetalen, ik moet vooruit betalen, gewoon iets doen voor een ander. Het kost mij niet veel moeite want het was mijn vak voor ik op de straat terecht kwam en jij kunt weer rijden …
Laat de liefde stromen
Heb God lief boven alles en de naaste als jezelf. Laat de liefde stromen door je hele wezen, door de hele wereld en wees een gezegend mens, je houdt immers de zegen niet voor jezelf maar geeft hem door. En als je dat laatste doet, dan ga je zorgvuldig om met de schepping, laat je het offervlees niet bederven maar deel je het uit, laat je van je rijke oogst wat achter op de akker voor de armen, beroof je niemand en pers je niemand af. Kortom: heb je naaste lief als je zelf, want Ik ben de Heer. Laat je daarvan niet weerhouden door alle negatieve berichten over bonussen en zakkenvullers die de wereld lijken te bevolken. Bedenk maar waar ze hun zakken mee vullen, met gebakken lucht, met papiertjes die nergens door worden gedekt. Waar het vanaf nu om gaat is echte waarde, iets goed betekenen en doen voor de ander, gewoon in de kleine dingen. Dan vult ons leven zich met de liefde van God en worden jij en ik vrienden voor het leven. Amen.
Voorbeden
Lieve God,
Dank U wel voor de vele tekenen van hoop in een donkere wereld. Dank, dat we mogen weten dat U Uw schepping met liefde in stand houdt en dat zij door die liefde zal floreren als nooit tevoren. Dank dat we weer oog krijgen voor wat echt van waarde is en help ons om die waarde door te geven, te delen met iedereen die het maar wil ontvangen. Laat Uw liefde stromen door heel ons wezen en door de wereld die U zo lief hebt.
Wees met een ieder van ons voor wie het leven moeilijk is, een welhaast ondragelijke last geworden is. Geef mensen met een open oor, een hartelijke glimlach, mensen die er gewoon voor je zijn als het nodig is. Laat Uw licht schijnen als het leven donker is en geef nieuwe moed, nieuwe perspectieven en nieuw vertrouwen in een betere wereld. Wees daarom ook met ons als wij stil worden voor U. Zegen ons in de stilte en verwarm ons met Uw vrede.
Stil gebed
Onze Vader
Ik zou het leuk vinden als je op de gedachten in deze preek of in andere preken wilt reageren. Op de vaste pagina’s ‘Preken’ vind je overzichten van alle op dit weblog gepubliceerde preken, die je vervolgens elk afzonderlijk kunt aanklikken. |
