Een hoopvol perspectief

Thema: gedragen door het licht in donkere tijden Bijbellezingen: Daniël 12, 1-4 1 Tessalonicenzen 5, 1-11 Overdenking Turbulentie Vandaag hebben we de laatste zondag van het kerkelijke jaar. Volgende week is eerste advent en gaan we al weer in de richting van Kerst. Vandaag sluiten we een jaar af en kijken we vooral terug. We herdenken de overledenen en staan stil bij ons eigen heel persoonlijke verdriet en gemis en bij de rouwverwerking, die daar bij hoort. We kijken ook naar wat het afgelopen jaar ons nog verder heeft gebracht op wat grotere schaal. En dan komt ook haast als vanzelf de vraag op hoe we met al die vaak verwarrende gevoelens en feiten naar de toekomst moeten kijken. Het is een beetje traditie, dat op deze laatste zondag van het kerkelijke jaar lezingen uit de Bijbel op het rooster staan die gaan over de eindtijd. Best wel heftige beelden worden dan tevoorschijn geroepen, over vuur uit de hemel, oorlogen en geruchten van oorlogen in de hemelse en de aardse sferen, aardbevingen, vallende sterren en ronddolende planetoïden, enzovoort en zo verder. Wees rustig, nuchter en waakzaam heet het dan, ga niet angstig rondrennen als een kip zonder kop, maar vertrouw op God die jou in Zijn warme hand bewaart, nu en morgen en altijd, vóór en voorbij de grenzen van de tijd. Nou ja, er zijn redenen genoeg om je ongerust en bezorgd te maken lijkt me zo. Het zijn turbulente tijden waarin we leven. Er is weinig meer zeker en er is ook weinig vertrouwen dat het allemaal nog goed komt met onze politiek, economie of zelfs de hele mensheid. De problemen stapelen zich op en een naïef optimisme is niet meer genoeg om ze het hoofd te bieden. Ik betrap me er zelf op dat ik vaak heel somber word van al die berichten in de media over al die crisissen die ons overspoelen. En als er dan al eens een lichtpuntje is, dan wordt dat direct weer gedoofd door nieuwe rampspoed. Of door gepeuter in de marge door de media om wie er nu eigenlijk echt verantwoordelijk is voor dit nieuwe onheil. Al die tijd die in het negatieve wordt geïnvesteerd – zogenaamd om erger te voorkomen – ik word er soms niet goed van. Je zou de tijd, die je nog tot je beschikking hebt, zo veel beter kunnen besteden. Positieve projecten hebben gewoon last van al dat doemdenken en dat is jammer. Als je bij dat alles ook nog midden in een rouwproces zit, dan wordt het denk ik dubbel moeilijk om je hoofd boven water te houden. Niets is immers meer zoals het was, en je moet op een heel nieuwe manier in het leven leren staan. Dat is op zich al heel lastig en als alles in de wijde omtrek om je heen ook nog eens onrustig is dan helpt dat niet echt. Maar daar komt dan ook nog het verdriet en het gemis bij die lang niet iedereen om je heen echt kan meevoelen. Voor je het weet raak je in een isolement en komt de vraag op hoe kom ik hier weer uit, hoe ga ik met dit alles op een gezonde manier om, hoe kan ik weer met enig vertouwen de toekomst onder ogen zien? Rouwen: koester je tranen Ik denk dat het allerbelangrijkste in zo’n situatie is, dat je jezelf je eigen rouwproces gunt. Ieder mens is anders, iedere relatie is anders en zo is ook elk rouwproces anders en zal dan ook door iedereen weer anders beleefd worden. Maar een echt rouwproces is werk en vergt heel veel energie. Geen mens is volmaakt en je hoeft de overledene dan ook niet te veridealiseren. Over de doden niets dan goeds, zeggen we dan, maar dat is niet rouwen. Je mag wat niet goed was rustig onder ogen zien – in het besef dat je zelf ook niet volmaakt bent – vergeven en vervolgens met liefde bij hem of haar terugleggen. Dat neem jij niet mee je toekomst in. Wat je wel meeneemt is juist datgene waar jullie echt in liefde met elkaar verbonden waren en ook altijd zullen blijven. En dan kan het echt helpen om in moeilijke situaties je af te vragen hoe zou hij of zij in deze situatie hebben gevoeld, gedacht en gehandeld? Dan neem je je gevoel serieus en handel je overeenkomstig. Zo blijft de overledene toch in je hele wezen aanwezig en blijft daar van betekenis, zacht en liefdevolle. Tegelijkertijd wordt juist op dat soort momenten het gemis en het verdriet om het gemis extra schrijnend en pijnlijk. En die pijn mag er ook zijn. Huil maar, verbijt je tranen niet, laat ze stromen in het besef dat elke traan kostbaar is in Gods hand. Koester je tranen, want elke traan doet recht aan de liefde die je hebt gedeeld met de dierbare mens die je nu moet missen. Elke traan laat die liefde weer opbloeien en dat helpt je om verder te kunnen met de taken die jij nog in het leven hebt te vervullen. Elke traan geeft op die manier nieuw vertrouwen en het helpt om daarbij te bedenken dat het God zelf is die je tranen in Zijn warme hand opvangt en bewaart. Gedragen door het licht God is machtig zei iemand. Nee God is licht zegt iemand anders. God is kracht, energie klinkt het weer ergens anders. God zit in ons, God zit buiten ons. God is verborgen. God is warmte, geborgenheid. God is koning, rechter, herder. God is een heilig systeem, God is ultieme ervaring. De beelden tuimelen over elkaar heen als we proberen te spreken over God. En altijd is ons spreken over God een poging, voorlopig, tijdgebonden. Want ook al is God hoe dan ook verbonden met onze werkelijkheid Hij – of Zij – stijgt er tegelijkertijd bovenuit in een mooi mysterie, dat niet tijdgebonden is. Voor mij is dat mysterie de werkelijkheid van de liefde. Ik zie dat voor me als een warme hand van verblindend wit licht die mij draagt door de tijd heen. In de felle zon kun je niet met het blote oog kijken, maar als je de zonnestralen, de lichtbundels, door een prisma leidt, dan breekt het witte licht uiteen in alle kleuren van de regenboog, het teken van hoop bij uitstek. En zo zie ik het kruis waaraan Jezus werd vermoord als een prisma. Het felle licht van God werd daar gebroken in alle kleuren van de regenboog en die gebrokenheid verbindt God met onze werkelijkheid. Als Jezus wordt opgewekt uit de dood, dan wordt hij herenigd in de liefdevolle band van Vader, Zoon en Geest dat verblindend witte licht dat met onze gebroken kleurrijke werkelijkheid in liefde verbonden blijft. Dat licht draagt onze wereld en ook mij en alle dierbaren, die mij zijn voorgegaan naar de andere wereld, door de tijd heen en ook voorbij de grenzen van de tijd als we zelf sterven. Dat beeld geeft mij in ieder geval de moed en het vertrouwen om rustig te blijven in alle turbulentie van de tijd en ook om met innerlijke rust, hoopvol en doelgericht de toekomst tegemoet te zien. Toekomst Gedragen door het licht in donkere tijden. Voor elke overledene hebben we een kaars aangestoken en al die kaarsen staan in dat mooie bloemstuk waarvan de basis een ster is, de Davidsster. En die ster is het symbool bij uitstek van het licht waar we het hier over hebben. De Davidsster bestaat uit twee driehoeken, die in elkaar schuiven. De punten van de ene driehoek staan in de Joodse traditie voor: God, wereld en mens. De punten van de andere driehoek staan voor schepping, openbaring en verlossing. In de ster brandt het eeuwige licht van God, die in de gebroken werkelijkheid wordt uitgestrooid en uiteindelijk tot de verlossing zal leiden. Elke kaars die hier in deze dienst brandt staat voor een dierbaar mens die – een ieder op zijn of haar bescheiden manier – een steentje aan die verlossing heeft bijgedragen tijdens zijn of haar leven. Daarvoor zijn we dankbaar en in die dankbaarheid nemen wij de fakkel van hen over. Als blijvende bron van inspiratie zal die fakkel licht geven op ons pad, en – verbonden met het eeuwige licht – zal die fakkel ons het vertrouwen en innerlijke rust geven om onze weg door het leven voort te zetten en doelgericht de toekomst tegemoet te zien. Jawel we worden gedragen op het licht door alle crisissen heen. Amen Geloofsbelijdenis Ik ge1oof in de Geest van leven en liefde ver aan mij vooraf, royaal aan mij voorbij maar ook in mij aanwezig. Soms noem ik hem God maar het liefst noem ik haar Schepper. Ik geloof in mensen gedreven door de Geest die mij voorleven wat leven betekent en wat liefde vermag Daarom geloof ik in Jezus en in anderen die leefden en leven in dat spoor. Ik geloof in de gemeenschap van de Geest mensen die recht doen en vrede stichten die zich oefenen in breken en delen Ik geloof dat niet het laatste woord zal zijn aan de dood maar aan het leven en de liefde. Ik zou het fijn vinden als je op de gedachten in deze preek of in andere preken wilt reageren. Op de vaste pagina’s Preken vind je overzichten van alle op dit weblog gepubliceerde preken, die je vervolgens elk afzonderlijk kunt aanklikken.