Een stille nacht

Thema: kerstnacht 2011 Bijbellezing: Lucas 2,1-22 Overdenking De Dalai Lama Wel eens van de Dalai Lama gehoord? Jawel, ik bedoel de geestelijk leider van het Tibetaans Boeddhisme, de beminnelijke persoonlijkheid die over de hele wereld zwerft, moeiteloos omgaat met de groten der aarde en zijn boodschap van liefde en aandacht verkondigt waar hij maar kan. Hij werd bekend in het westen door de film Seven Years in Tibet als de belangrijkste man van het Tibetaans Boeddhisme, die – eenmaal verbannen uit Tibet – het westen heeft laten kennismaken met de kern van zijn religie, namelijk compassie en mededogen. Ik twitter met ‘m. Nou ja, dat wil zeggen ik twitter met hem, hij niet met mij. Als je op zijn profiel kijkt op Twitter – gewoon @DalaiLama – dan zie je dat hij een paar miljoen volgers heeft en zelf niemand volgt. Zo gaat dat met de heel groten der aarde. Zij worden gevolgd en volgen zelf niemand, politici hebben daar ook een handje van. Het verschil tussen het aantal volgers en de mensen die de persoon in kwestie zelf volgt is vaak absurd groot. Maar het getal 0 bij het aantal gevolgden was nieuw voor mij, dat heb ik voor het eerst aangetroffen op het profiel van de Dalai Lama. Laatst had de Dalai Lama een aardige tweet, waarop ik heb geantwoord. Hij schreef: belangrijker dan het ontvangen van liefde en aandacht is het geven van liefde en aandacht. Ik antwoordde met de volgende vraag: is het ervaren van dankbaarheid voor de ontvangen liefde en aandacht in je leven ook een vorm van geven van liefde en aandacht? Je weet – door dat getal 0 – dat hij je vraag nooit zal lezen en je dus ook niet direct antwoord krijgt. Je gooit dus als het ware je vraag de kosmos in en krijgt misschien ooit een antwoord vanuit het universum terug. Ik kreeg zo’n antwoord vergezeld door de – in mijn verbeelding – vriendelijkste glimlach van de Dalai Lama: je vraag is misschien wel wat spitsvondig, maar het is wel waar, in de dankbaarheid werkt liefde – ontvangend en gevend – als een onstuitbare kracht die heel veel mensen gaat zegenen. De Dalai Lama heeft een nieuw boek geschreven, het heet Beyond Religion, wat zoiets als ‘Voorbij de religie’ betekent. Daarin stelt hij, dat religie niet per se noodzakelijk is voor het ontwikkelen van een geestelijk leven. Stel je voor, de machtigste man van het Tibetaans Boeddhisme zaagt de poten onder de stoel van z’n eigen macht vandaan. Weliswaar zegt hij niet dat we de religie maar moeten afschaffen, maar wel dat er belangrijkere dingen zijn dan religie. En dan gaat het om geestelijk leven, liefde en aandacht, compassie, met de minsten het allermeest. In onze tijd gaat het niet om macht waaraan religies zich meestal binden en zich door laten corrumperen, maar om verbondenheid en liefde over grenzen heen. Het gaat niet om de Dalai Lama, om de paus, of om weet ik veel wie, maar om de verspreiding van echte aandacht en liefde en dat wereldwijd. En daarmee krijgt voor mij het getal 0 bij het aantal door de Dalai Lama gevolgden op Twitter nog veel meer betekenis. De kwaliteit van het antwoord is belangrijker dan de persoon die het antwoord geeft. Het gaat erom dat de universele liefde gaat stromen en niet dat mijn ego zwelt, omdat ik persoonlijk antwoord krijg van één der groten der aarde. De kerstnacht En zo zitten we hier weer in kerstnacht bij elkaar. En wat is het beeld dat de stille nacht in ons oproept? De meest sobere kraamkamer die je je kunt voorstellen, een stal, een voerbak, een os en een ezel. En wie zijn de eersten die deze nieuwe koning eer komen bewijzen? niet de koningen die uit het oosten komen, maar het uitschot van de maatschappij, een stel herders die vlkabij de nacht bij hun kuddes doorbrengen in de velden, nadat ze engelen hun universele lied hebben horen zingen: Ere zij God in de hoge en vrede op aarde, voor de mensen in wie Hij Zijn welbehagen stelt. Niks macht, niks religie, maar universele liefde, verbondenheid en aandacht, voor de minsten het allermeest. Wij noemen dat Kerst, de blijde boodschap van de geboorte van een kind, ontdaan van alle poeha en grootheidswaan, teruggebracht tot z’n meest eenvoudige essentie: liefde – ontvangend en gevend – als een onstuitbare kracht die heel veel mensen gaat zegenen, een warme glimlach van de Allerhoogste God die komt van ver voorbij de religie of welke andere vorm van zelfbehoud dan ook. 2012 We leven in een tijd, waarin de onderste steen boven komt. De diepste drijfveren van mensen worden in de openbaarheid gerukt. En als die zelfzuchtig zijn geweest dan stort alles wat daarop is gebouwd in elkaar. Daar hebben we op het ogenblik voorbeelden genoeg van. Het is al een tijdje aan de gang maar zal in het komende jaar alleen maar toenemen. Maar daar staat tegenover dat wat liefde heeft gebouwd en bouwt, zal blijven bestaan. En dat is ook best veel, dat mag ook wel eens worden gezegd. De tijd van machtswellust en egotripperij is voorbij. We zullen elkaar nodig hebben in 2012 om samen waarde te scheppen waar we allemaal wat aan hebben. Ik vind dat een inspirerende gedachte. Het is heerlijk om verbondenheid te ervaren met mensen ver voorbij de grenzen van je eigen systemen, of die nu religieus, sociaal zijn of politiek en dan samen mooie en zinvolle dingen te doen. Samen opnieuw de zin en de betekenis van je bestaan te vinden en vorm te geven. Projecten op te starten waarmee kanslozen aan de greep van de bijstand ontkomen en zelf weer een bestaan en eigenwaarde gaan opbouwen. Bewustwording op gang te krijgen, waarmee de negatieve invloeden uit je verleden worden omgezet in positieve scheppingskracht en echte waarde die je deelt met anderen. Om een universele verbondenheid met elkaar te scheppen, waarin religies niet langer elkaar te hersens inslaan, maar elkaar juist gaan verrijken met hun altijd voorlopige en beperkte inzichten. Ach wat zouden we niet kunnen groeien als mensheid als we ons laten inspireren door de goddelijke liefde en aandacht waar de Dalai Lama het over heeft en door die warme glimlach zo uitdrukkelijk aanwezig, maar door slechts weinigen gezien in de stal van Bethlehem. We gaan dus een jaar in waarin het erop aan komt. Veel van de overbodige luxe en franje zal verdwijnen en wat van echte waarde is zal blijven bestaan. Dat geldt ook voor de religie. Zullen we volgend jaar hier in het Witte Kerkje weer zitten om samen te luisteren, te zingen, te bidden in de kerstnacht? Dat hangt er helemaal van af of wij als gemeente van Christus in Gasselte de goddelijke aandacht en liefde zullen blijven ontvangen en doorgeven, de warme glimlach van God niet voor onszelf houden, maar zullen blijven delen met de wereld. Want daar draait het allemaal om, niet alleen in de kerstnacht maar in het hele leven. Niet alleen in de kerk maar ook in je persoonlijke leven. Ga voor de echte waarde en ervaar de warmte van de universele verbondenheid, de vrede in je hart die alle verstand te boven gaat, de liefde van God die het kerstkind ons is komen brengen, geborgenheid in alle omstandigheden. Fijne Kerst allemaal en een vruchtbaar 2012. Amen Voorbeden Lieve God, Dank U wel, dat we elk jaar weer Kerst mogen vieren met heel ons hebben en houden, gewoon zoals we zijn. En dat de geboorte van een kind, Uw kind, model kan staan voor de geboorte van de liefde, ook in ons eigen leven. Dank ook, dat er steeds weer nieuwe perspectieven zijn, waardoor het leven zinvol en mooi wordt. Het kan lang duren, het kan kort duren, maar we weten ons toch op mysterieuze wijze gedragen en gedreven door de liefde, Uw liefde. God laat die liefde doorbreken in heel ons wezen en gaan bepalen hoe we ons leven gaan inrichten in het nieuwe jaar. Wees ook met ons nu we stil worden voor U. Geef ons vrede Heer, hier en nu, en laat dan Uw vrede door onze harten heen de wereld instromen. Wees met ons Heer, in het komende jaar, in dit leven, in een volgend leven, in de eeuwigheid. Wees met ons in de stilteen met allen die wij daarin opdragen aan Uw eeuwige goedheid en trouw. Stil gebed Onze Vader. Ik zou het fijn vinden als je op de gedachten in deze preek of in andere preken wilt reageren. Op de vaste pagina’s Preken vind je overzichten van alle op dit weblog gepubliceerde preken, die je vervolgens elk afzonderlijk kunt aanklikken.