Geloof in beweging

december 25, 2014

Kerstnacht 2014

Filed under: Algemene blogposts,Preken — Jan Vaessen @ 12:00 pm

Thema: oervertrouwen

Bijbellezingen:
Psalm 96
Lucas 2, 1-20

Overdenking

Kerst 2014: angst en oervertrouwen
Waar ga je het dit jaar over hebben in de kerstnacht? vroeg iemand mij laatst. Tja, goeie vraag. De Bijbellezing uit het Nieuwe Testament is elk jaar de zelfde: Lucas 2, 1-20 het kerstverhaal dus. In de lezing uit het Oude Testament zit nog wel eens wat variatie, soms een toepasselijk stuk uit Jesaja, een andere keer een psalm die een beetje in de buurt van het kerstverhaal komt. Maar meestal gaat het wel over een volk dat of volkeren die in duisternis wandelen en dan een groot licht zien. Een soort van thema kiezen binnen dit algemene gegeven van kerst is dus wel belangrijk. Meestal laat ik me dan leiden door wat er in het afgelopen jaar in de lucht hing en me heeft bezig gehouden. We hebben het al eens gehad over de harmonieleer in de muziek en het belang van zo zachtjes zingen – bijvoorbeeld bij het kerstlied Stille nacht – dat je buurman of buurvrouw ook nog hoort en je dus echt samen bent. We hebben het ook al eens gehad over de speciale lichteffecten in de schilderijen van Rembrandt en hoe hij daarmee – bijvoorbeeld in de stal van Bethlehem – hemel en aarde met elkaar verbindt. Ook kwam een over compassie en mee lijden twitterende Dalai Lama eens voorbij en vorig jaar ging het over door de quantumtheorie beschreven lichtdeeltjes in donkere atomen, die de meest elementaire bouwstenen zijn van alles wat is en leeft en dus ook van ons. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is altijd wel een verband te ontdekken met het kerstevangelie en dat maakt Kerst voor mij ook zo mooi en bijzonder. Wat er dit jaar bij mij vooral naar boven komt is de botsing van de twee tegenkrachten angst en oervertrouwen.

Angst
Natuurlijk, de wereld staat in brand. Daar hoef ik niet zoveel over te zeggen, de meest gruwelijke beelden rollen dagelijks onze huiskamers binnen. En de media doen er nog graag een schepje negativiteit bovenop. Oorlogen en geruchten van oorlogen, is het einde nabij? Het belangrijkste wapen van alle strijdende partijen is het zaaien van angst. En die angst is in heel veel gevallen heel reëel. Je zult maar verkracht zijn door een vijandelijke soldaat, daardoor zwanger geraakt, door je familie en dorpsgemeenschap uitgestoten en op de vlucht moeten met je kind of kinderen. Je man was al op één of ander slagveld achtergebleven en je staat er dus volkomen alleen voor. Je leven is in één klap een hel geworden. En de uitwerking van dit alles op een samenleving is ontwrichtend. Het overkomt namelijk heel veel vrouwen en meisjes in oorlogsgebieden. Juist diegenen die de boel thuis nog een beetje draaiende houden kunnen dat niet meer. Ik vind het goed dat er voor deze problematiek aandacht is in het Glazen Huis dit jaar, dat er opvang komt voor deze slachtoffers van seksueel geweld. Het hoeft maar een paar keer te gebeuren en de angst ervoor wordt enorm aangewakkerd. En het gebeurt heel vaak – eigenlijk al sinds mensenheugenis – in alle oorlogsgebieden. Maar niet alleen in oorlogsgebieden regeert de angst, het lijkt wel of de angst langzamerhand de hele mensheid steeds meer in z’n greep krijgt. Angst om je baan te verliezen, angst dat het vliegtuig waar je in zit wordt neergeschoten, angst dat je partner er van door gaat, angst dat je huis instort, angst voor de crisis, angst voor schaarste, angst voor een gekwetst ego, angst voor … noem het maar op. Hoe houd je in dat alles nog enig oervertrouwen over in een goed en betekenisvol leven?

Oervertrouwen
Soms denk ik wel eens laten we ons met z’n allen niet enorm in de luren leggen door die stroom aan negativiteit die ons zo lijkt het wel wereldwijd overspoelt? Ik bedoel door het internet is alles met iedereen en iedereen met alles verbonden. Je krijgt daarom ook alles wereldwijd in je huiskamer voorgeschoteld, alles dat wil zeggen dat wat het nieuws haalt en dat is meestal het ergste, want alles kun je als mens gewoon niet handelen. Maar het kan altijd nog erger en dat haalt dan weer het nieuws want de media zijn nu eenmaal uit op de primeur en die is altijd sensationeel. Zo worden we collectief steeds meer meegesleurd in een negatief doemscenario dat niet alleen je hele eigen zielenleven donker gaat kleuren maar een hele samenleving of zelfs de wereldbevolking pessimistisch maakt. Kun je daar nog tegen in preken ging er op een geven moment door me heen, maar daar achter lag de echte vraag: geloof ik zelf nog in de missie van het kerstkind? Stille nacht heilige nacht, vrede en heil wordt gebracht aan een wereld verloren in schuld, Gods belofte wordt heerlijk vervuld. Geloof ik nog in de mogelijkheid daarvan of gaat het doemscenario het winnen? Eén ding werd mij in deze hele worsteling glashelder: wil ik er in blijven geloven en dus ook blijven preken over het kerstkind, vrede en innerlijke rust, dan moet dat echt zijn en dan moet zo’n geloof ook echt iets doen in ons aller dagelijkse leven hier en nu. Ik heb geen zin in goedkope doekjes voor het bloeden, zo van stil maar wacht maar alles komt goed, terwijl het juist helemaal niet goed gaat. En zo kom ik uiteindelijk toch weer uit op oervertrouwen.
Hoeveel van alles dat gebeurt op planeet aarde komt eigenlijk via radio, tv, internet, Youtube enz. echt bij ons binnen. Ik denk dat het maar een fractie is en dan ook nog alleen maar dat wat sensationeel en vooral negatief is. Maar er gebeurt veel meer positiefs in de wereld maar dat komt niet binnen, daar hebben we niet echt aandacht voor. De grote en kleine wondertjes die het nieuws niet halen. Het verkrachte tienermeisje dat wel wordt opgevangen en toch weer nieuwe perspectieven krijgt aangereikt. Diepe wonden die geheeld worden waardoor een relatie weer opbloeit. Echte liefde die mensen ondanks hun religieuze verschillen met elkaar verbindt. Iemand die in vrede sterft. De grote hoeveelheid spullen die onze diaconie mocht ontvangen voor de voedselbank. En niet alleen onze diaconie, maar heel veel andere ook. Kennelijk gaan mensen weer om elkaar geven en trekken zich steeds meer het lot van de minderbeelden aan. En dat niet alleen met Kerst maar het hele jaar door. Ik denk dat deze ongeziene kleine wondertjes wereldwijd meer de kwaliteit van het leven bepalen dan het doemscenario. Maar durf ik daar tegen alle verwachting in ook echt in te geloven en er zonder angst helemaal voor te gaan? Waar is zo’n soort oervertrouwen eigenlijk op gebaseerd?

Inkeer naar het licht
Wat ben ik blij met die lichtdeeltjes die zijn ontdekt in de atomen en met die mysterieuze werkelijkheid – in het klein en in het groot – die het menselijk verstand ver te boven gaat. Er is overal licht in de duisternis en Rembrandt had helemaal gelijk door met zijn speciale lichteffecten hemel en aarde met elkaar te verbinden. Het licht is overal en zal altijd blijven verbinden wat van waarde is in wat voor duisternis dan ook. Wat ben ik blij met de gedachte van compassie en mee lijden van de Dalai Lama vanuit de Tibetaans Boeddhistische idee dat je lijden kunt verminderen door zelf wat minder te verlangen. Daardoor komt er ruimte voor anderen en hun met voeten getreden rechten, zodat je wat voor hen kunt gaan betekenen. Wat ben ik blij met de passie van de profeet Mohammed om vrede te brengen aan rivaliserende woestijnstammen. En wat ben ik blij met het Kerstkind dat ons hier elk jaar weer samenbrengt en verbindt met die wonderlijke, helende zelfs kosmische oerkracht die we liefde noemen en die van God komt. Daarop is het oervertrouwen, het geloof in een leven vanuit overvloed, gebaseerd. En als we dat met z’n allen wat serieuzer gaan nemen, dan brengt dat volgens mij wereldwijd meer vrede en heil dan welk doemscenario dan ook.
Jezus brengt de liefde van de Allerhoogste God van hemel en aarde over wie Psalm 96 spreekt vanuit een werkelijkheid die ons menselijk verstand ver te boven gaat mee naar de aarde en onder de mensen. Laat die liefde stromen in je hart en deel haar met wie het maar wil. Niet alleen met Kerst maar het hele jaar door. Je leven krijgt daarmee een andere wending en je wereld, de wereld zal er stuk anders uit gaan zien. Ik wens jullie allemaal een fijne Kerst en een prachtig nieuw jaar met echt oervertrouwen als de grond van je bestaan.

Geloofsbelijdenis
(Bewerking van Psalm 23 door de Japanse dichteres Toki Miyaschina)
Ik hoef mij niet te jachten. De Heer bepaalt het tempo van mijn werk. Altijd weer schenkt Hij mij een moment van stilte, een adempauze, waarin ik tot mijzelf kan komen. Hij roept dan voor mijn ziel beelden op, die mij tot rust doen komen en mij kalmte geven. Vaak zorgt Hij dat mij zonder inspanning iets gelukt en ik kijk er zelf blij verrast van op hoe vol vertrouwen ik dan kan zijn.
Ik merk het wel: het hart kent slechts rust, als men aan de Heer zijn vertrouwen schenkt. Al heb ik het veel te druk, toch is het niet nodig dat ik mijn innerlijke vrede kwijt raak. Elk uur en in alle dingen is Hij aanwezig en daarom verdwijnt de dreiging uit al het andere. Midden in de drukte van het leven doet Hij mij vaak iets ervaren dat moedgevend is. Dan is het alsof iemand mij een verfrissing aanbiedt en ineens is daar die innerlijke vrede weer en de diepe zekerheid geborgen te zijn.
Ik voel dan dat mijn kracht toeneemt, dat ik mijn evenwicht herwin en ik mijn dagelijks werk weer met succes aankan. Daarenboven is het heerlijk om te weten, dat ik wandel in het voetspoor van mijn Heer en dat voor nu en altijd bij Hem mijn thuis is.

Voorbeden.
Lieve God,
Dank U wel, dat U de bron bent van ons oervertrouwen. Dank U wel, dat U ons steeds meer bewust maakt van het alom aanwezige licht, waarmee U ons met een Geest van liefde, met elkaar en met alles verbindt, ja zelfs een helder zicht geeft op de weg van vrede naar een mooie toekomst, wereldwijd. Dank ook voor Kerst, voor Jezus die ons met die bron verbindt en Uw liefde in onze harten laat werken. Wees dan ook met ons als het leven moeilijk is en schijn met Uw licht in onze duisternis. Maak ons vooral dan verbonden met U, met elkaar en geef ons de innerlijke vrede en rust die alleen U kunt geven en die alle verstand te boven gaat.
Laat dat gebeuren lieve God als wij in de kerstnacht stil worden voor U. En doe in de stilte met een ieder van ons naar Uw liefdevolle wil. Geef woorden als wij ze niet vinden en als woorden tekortschieten, laat dan de stilte de boodschapper zijn van Uw vrede.
Stil gebed
Onze Vader.

Ik zou het leuk vinden als je op de gedachten in deze preek of in andere preken wilt reageren. Op de vaste pagina’s Preken vind je overzichten van alle op dit weblog gepubliceerde preken, die je vervolgens elk afzonderlijk kunt aanklikken.

Advertenties

1 reactie »

  1. Dank voor de mooie Kerstgedachte! Prachtige voorbeelden van Rembrand en de lichtdeeltjes. Overal is chaos ook bij mij daarom vind ik het mooi om weer te horen dat het licht de duisternis toch lichter,zachter maakt.

    Goede Kerst en een vredig 2015

    Groet,

    Jeanne

    Reactie door Jeanne van Beilen — december 25, 2014 @ 12:24 pm | Beantwoorden


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: